Những viên gạch đầu tiên loại một

Ngày nay, dân tộc học Việt Nam đã lớn nhanh như một lâu đài - một lâu đài chưa nguy nga, chưa đẹp lắm, nền nhà cần phải gia cố thường xuyên , nhưng đã là một lâu đài lớn và vững chắc rồi đấy nhé!

 

Ngày nay, dân tộc học Việt Nam đã lớn nhanh như một lâu đài - một lâu đài chưa nguy nga, chưa đẹp lắm, nền nhà cần phải gia cố thường xuyên , nhưng đã là một lâu đài lớn và vững chắc rồi đấy nhé!

Nhìn lâu đài lại nhớ đến những viên gạch dân tộc học đầu tiên vào những năm đầu tiên của cuộc kháng chiến trường kỳ 9 năm chống Pháp thắng lợi (1945-1954). Ngày 1 tháng 1 năm 1955, Bác Hồ và chính phủ từ ATK (An toàn Khu) Việt Bắc về lại Thủ đô Hà Nội. Lúc ấy,công việc hành chánh công tổ chức lại bộ máy nhà nước trên toàn miền Bắc là một việc rất cấp bách và muôn vàn khó khăn không sao kể xiết.

Trong lúc đó, công việc nghiên cứu và đào tạo cán bộ người dân tộc thiểu số ở nước ta đã sớm được quan tâm. Ngày 15 tháng 12 năm 1955, Trường Dân tộc thiểu số Trung Ương làm lễ khai giảng khóa học đầu tiên. Để phục vụ giảng dạy, công việc nghiên cứu dân tộc 2 miền  Bắc –Nam được khởi xướng. Nhiều cán bộ dân tộc thiều số ở Tây Nguyên và Nam Bộ đã được tham gia học văn hóa. Đồng thời, chính những học viên đã được hướng dẫn báo cáo và viết đề cương sưu tầm, nghiên cứu phong tục,tập quán và cấu trúc xã hội các vùng dân tộc thiểu số ở miền Nam. Để chuẩn bị thành lập khu tự trị Thái-Mèo, từ tháng 9 năm 1954[1], các đoàn cán bộ nghiên cứu của Ủy Ban Dân tộc Trung Ương đã khảo sát điền dã, thu thập tư liệu, phỏng vấn cộng đồng và cá nhân ở các địa phương tây bắc như Yên châu,  Mường La, Mai Sơn, Sông Mã, Yên Châu, Mộc Châu, Phù Yên, Văn Chấn, Mường Lay, Mường Tè, Sinh Hồ, Phong Thổ, Than Uyên, Điện Biên Phủ…

Đầu năm 1956, để chuẩn bị thành lập khu tự trị Việt Bắc gồm 5 tỉnh Cao Bằng, Lạng Sơn, Bắc Cạn, Tuyên Quang và Thái Nguyên, các cán bộ nghiên cứu của Ủy Ban Dân tộc Trung Ương đã chia nhau đi thực địa nghiên cứu các dân tộc Tày-Nùng, Dao, Mông ở các đia phương. Các vấn để nguồn gốc lịch sử, dân số, tiếng nói, phong tục xã hội, tập quán sản xuất, chữ viết Nôm Tày, chữ Mông, chữ Nôm Dao, cấu trúc bản làng, nhà ở đã được miêu tả, ghi chép, sưu tầm[2]. Mặt khác, theo yêu cầu công tác nghiên cứu chính sách dân tộc theo phương châm Vùng kết họp với Dân Tộc, việc chuẩn bị  sưu tầm, nghiên cứu cho việc thành lập khu tự trị Mường Hòa Bình, Nho Quan (Ninh Bình), miền tây Thanh Hóa-Nghệ An, các vùng dân tộc thiểu số miền tây Hà Tĩnh, Quảng Bình, Vĩnh Linh cũng được khoanh vùng điều tra, nghiên cứu, tổng kết. Cuối năm 1960, Bảo tàng các dân tộc Việt Bắc ở Thái Nguyên bắt đầu được xây dựng (mở cửa ngày 19-8-1963, năm 1976 đổi tên thành Bảo tàng văn hóa các dân tộc Việt Nam). Bảo tàng trình bày 54 dân tộc ở Việt Nam theo 4 nhóm ngữ hệ: Nam Á, Nam đảo, Hán-Tạng, Tày-Thái với nhiều đặc trưng văn hóa cuản các nhóm Việt-Mường, Tày–Thái, Mông-Dao, Môn-Khmer, Hán-Tạng, Malaio-polinêsien. Bảo tàng sưu tập được hàng vạn hiện vật văn hóa dân tộc về sàn xuất, nghề thủ công, nhạc cụ, nghệ thuật dân gian...

Như vậy là, cho đến hết năm 1964 ,tức là 10 năm sau khi chiến thắng thực dân Pháp ở Điện Biên Phủ (1954-1964). Việt Nam đã tiến hành những đợt diều tra điền dã (fielwork) dân tộc học qui mô (rộng về địa bàn, liên tục dài về thời gian suốt cả năm, tiến hành điều tra đề cương theo kiến thức liên ngành, thực hiện phỏng vấn trực tiếp ở hai cấp độ cộng đồng và cá nhân đại diện. Kết quả cụ thể là sưu tầm được nhiều tư liệu dân tộc học cơ bản và các bộ sưu tập văn hóa dân tộc ở bảo tàng./.

 

(còn tiếp)

 

Mạc Đường



[1]  Sau khi nghiên cứu, phân tích và tổng kết tư liệu trình chính phủ, ngày 29-4-1955 , Chủ tịch nước VNDCCH đã ký sắc lệnh 230//SL thành lập khu tự trị Thái-Mèo ( sau này đổi tên thành khu tự trị Tây Bắc gồm 3 câp KHU- CHÂU-XÃ)

[2]  Sau khi nghiên cứu, phân tích và tổng kêt tư liệu trình chính phủ, ngày 1-7-1956, Chủ tịch nước VNDCCH đã ký sắc lệnh số 268/SL  thành lập khu tự trị Việt Bắc với hệ thống chính quyền 4 cấp ( KHU-Tỉnh-Châu-Xã).

Góp ý
Họ và tên: *  
Email: *  
Tiêu đề: *  
Mã xác nhận:
 
 
RadEditor - HTML WYSIWYG Editor. MS Word-like content editing experience thanks to a rich set of formatting tools, dropdowns, dialogs, system modules and built-in spell-check.
RadEditor's components - toolbar, content area, modes and modules
   
Toolbar's wrapper  
Content area wrapper
RadEditor's bottom area: Design, Html and Preview modes, Statistics module and resize handle.
It contains RadEditor's Modes/views (HTML, Design and Preview), Statistics and Resizer
Editor Mode buttonsStatistics moduleEditor resizer
 
 
RadEditor's Modules - special tools used to provide extra information such as Tag Inspector, Real Time HTML Viewer, Tag Properties and other.